Dialoogsessie over de betekenis van AI voor de psychologie
UtrechtOp vrijdag 25 september 2026 organiseert het NIP een dialoogsessie voor leden over de betekenis van AI voor de psychologie. Een bijeenkomst om kennis op te doen, dilemma’s te verkennen en samen richting te geven aan wat deze ontwikkeling vraagt van ons vak.
AI verandert de context waarin psychologen werken
In de ggz kan AI ondersteunen bij administratie processen, triage, diagnostiek en behandelkeuzes. In arbeid en organisatie wordt AI steeds vaker ingezet bij werving en selectie, assessments, loopbaanvragen en besluitvorming. En in de samenleving zoeken mensen steun, advies of begrip bij AI-toepassingen die altijd beschikbaar zijn en zich steeds persoonlijker voordoen.
Dat roept vragen op die raken aan de kern van ons vak.
- Wat betekent de opkomst van AI voor de menselijke kant van ons vak?
- Welke kansen en risico’s zijn er voor cliënten, kandidaten, medewerkers of organisaties?
- Hoe bewaak je professionele autonomie, verantwoordelijkheid en vertrouwelijkheid?
- Hoe houd je je ethische kompas scherp wanneer technologie zich sneller ontwikkelt dan richtlijnen en beleid?
Wat kun je verwachten?
Tijdens deze NIP-bijeenkomst over de opkomst van AI kijken we verder dan tools en toepassingen. Centraal staat de betekenis van AI voor ons professioneel vakmanschap: de impact van de digitale ontwikkelingen op onze samenleving, de ethische afwegingen die een psycholoog moet maken in de praktijk en de vraag wat menselijk vakmanschap betekent in een digitale tijd.
AI is geen toekomstmuziek meer. Dus meld je aan!
Programma
Op het programma staan drie lezingen die ieder ingaan op een ander aspect van de invloed van AI op de psychologie. In de afsluitende paneldiscussie gaan we graag in dialoog met de deelnemers over de kansen en vraagstukken die zij zien.
| 9.45 | Inloop |
| 10.15 | Welkom & introductie |
| 10.30 | AI als vriend, geliefde, coach of therapeut | Deborah Nas AI-companions zijn apps die speciaal zijn ontworpen om gebruikers te leren kennen, te begrijpen en zich aan hen te hechten. Hoe ontstaat digitale intimiteit? En wat doet het met hechting, identiteit en welzijn? |
| 11.15 | AI en ethiek in de psychologie | Tineke Zondervan AI vergt een kritische houding van de psycholoog. Hoe houd je je ethisch kompas scherp in een tijd waarin technologische ontwikkelingen het vak in hoog tempo veranderen? |
| 11.45 | Pauze |
| 12.00 | AI voor diagnostiek en behandeling | Guido van Wingen Mogelijkheden en beperkingen van AI met het oog op diagnostiek en prognostiek van depressie. |
| 12.45 | Panelgesprek met de zaal |
| 13.15 | Lunch |
Klik hier voor meer informatie over het programma en de sprekers
Praktische informatie
📅 Datum: vrijdag 25 september 2026
⏰ Tijd: 10.15.-13.15 uur (inloop vanaf 9.45 uur. Aansluitend lunch)
📍 Locatie: Quinton House, Nieuwegracht 60 in Utrecht
💰 Kosten: €25,- incl. btw voor NIP-leden* / €15,- incl. btw voor student NIP-leden* / €75,- incl. btw voor niet-leden (annuleringsvoorwaarden)
✔️Accreditatie: Is aangevraagd voor FGzPt KP/KNP, Kwaliteitsregister gz-psycholoog NIP, NIP A&O | A&G, NIP, NIP K&J – NVO
*Schrijf je daarom in met het emailadres dat gekoppeld is aan je lidmaatschap.
AI als vriend, geliefde, coach of therapeut
AI ontwikkelt zich razendsnel van handige digitale tool naar een technologie die iets veel persoonlijkers kan bieden. Deze keynote van Deborah Nas gaat over AI companions: apps die speciaal zijn ontworpen om gebruikers te leren kennen, te begrijpen en zich aan hen te hechten. Steeds meer mensen bouwen een echte band op met AI en dat roept belangrijke vragen op voor psychologen. Wat betekent het voor het vak van de psycholoog als de samenleving steun, intimiteit of zelfs therapie weet te vinden bij een AI-tool die altijd beschikbaar is, je begrijpt en zich aanpast aan jouw emoties en behoeften?
Deborah Nas laat zien hoe digitale intimiteit ontstaat en wat het doet met hechting, identiteit en welzijn.
Over de spreker
Deborah Nas is technologie-expert en veelgevraagd keynotespreker met 25 jaar ervaring in innovatie bij zowel corporates als startups. Ze is deeltijdhoogleraar aan de TU Delft, initiatiefnemer van het Centre for Quantum & Society en actief als toezichthouder binnen diverse organisaties.
Momenteel werkt ze aan een boek over AI companions en onderzoekt ze wat er gebeurt wanneer AI de rol aanneemt van vriend, geliefde, coach, therapeut, goeroe of zelfs god. Ze combineert technologische expertise met psychologische inzichten en biedt een uniek perspectief op hoe AI menselijke relaties, identiteit en welzijn beïnvloedt.
AI en ethiek in de psychologie
De opkomst van AI roept fundamentele vragen op over professionele autonomie, verantwoordelijkheid, privacy en integriteit. Hoe houd je als psycholoog je ethische kompas scherp als technologische ontwikkelingen het vak in hoog tempo veranderen? En als we uitzoomen: hoe maken we de samenleving duidelijk dat de toegevoegde waarde van een psycholoog niet schuilt in snelheid en efficiëntie, maar juist in nuance, menselijk contact, creativiteit, oordeelsvorming en het verdragen van complexiteit?
Tineke Zondervan is voorzitter van de Commissie Beroepsethische Zaken (BEZ) van het NIP en nodigt je uit om kritisch na te denken over de relatie tussen AI en ethiek binnen de psychologie. Ze bespreekt uitdagingen, risico’s én kansen:
- hoe beïnvloedt AI het ethisch handelen binnen de psychologie?
- hoe kun je verantwoord omgaan met AI‑toepassingen?
- is het nodig ethische principes te herijken bij technologische vooruitgang?
- welke risico’s spelen rond privacy, vertrouwelijkheid, autonomie en menselijke oordeelsvorming?
- welke kansen biedt AI voor toegankelijkheid en kwaliteit van zorg?
Over de spreker
Tineke Zondervan is psychotherapeut en gz-psycholoog en ze is de voorzitter van de Commissie Beroepsethische Zaken (BEZ) van het NIP, een commissie die richting geeft aan ethische reflectie binnen een veranderend werkveld. Tineke heeft meer dan 30 jaar ervaring in de geestelijke gezondheidszorg, vervulde diverse leidinggevende en bestuurlijke functies en richtte twee innovatieve zorgondernemingen op. Momenteel maakt zij deel uit van de directie van Moovd BV, waar zij bijdraagt aan de ontwikkeling van digitale therapieën, waaronder een digitale EMDR-applicatie.
AI voor diagnostiek en behandeling
AI biedt veel kansen voor toepassing in de ggz. Op dit moment is AI goed in te zetten als assistent voor administratieve taken, maar in de toekomst ook zeker voor klinische toepassingen. Guido van Wingen is hoogleraar neuroimaging binnen de afdeling psychiatrie van het Amsterdam UMC en in deze keynote vertelt hij over de huidige mogelijkheden en beperkingen van AI in de diagnostiek en behandeling van depressie.
Aan de hand van concrete voorbeelden laat Guido van Wingen zien dat gebruik van AI voor diagnostiek vooral nog wordt beperkt door de betrouwbaarheid van de huidige DSM-classificatie, maar dat AI wel interessante inzichten kan bieden als het gaat om behandelkeuzes voor individuele patiënten. Door grote aantallen hersenscans met elkaar te vergelijken, kan AI patronen herkennen. Als daarbij ook bekend is welke behandelingen eerder wel of niet werkten, kan AI helpen bij het kiezen van een passende behandeling voor een individuele patiënt.
Over de spreker
Guido van Wingen – hoogleraar Neuroimaging in de Psychiatrie aan Amsterdam UMC – is gespecialiseerd in de neurale mechanismen van psychiatrische aandoeningen en publiceerde meer dan 200 wetenschappelijke artikelen op dit gebied. Zijn huidige onderzoek richt zich op de werkingsmechanismen van verschillende psychiatrische behandelingen en het ontwikkelen van prognostische biomarkers voor patiënten met angst- en stemmingsstoornissen.