Van waardeloos naar waardevol: Betekenisvol werken bij het NPI
“Ha, traditiegetrouw te laat, zelfs op deze laatste sessie.” Miyanna* kan erom lachen. Op tijd komen was een aandachtspunt. Ik herinner haar eraan hoe boos ze in het begin kon worden als ik dat met haar besprak. “Ja, daar kon ik echt niet tegen, het voelde als een aanval, alsof ik niets waard was.” “En hoe is dat nu?” “Nou, ik kan het gewoon horen als een feit. Het klopt, ik ben te laat en ik snap hoe dat komt. Misschien wilde ik het afscheid vandaag toch wat uitstellen…”
We staan erbij stil dat dit echt de laatste sessie is. “Ik heb er de hele week aan gedacht. Ik voel me blij en ik heb vertrouwen dat ik het zonder jou kan. Tegelijk voel ik me verdrietig omdat ik jou en het NPI nu achter me laat. Maar gewoon verdrietig, niet meer in paniek om in de steek gelaten te worden. Dat is een groot verschil met vroeger en daar ben ik heel blij mee.”
Miyanna heeft een intensief behandeltraject doorlopen bij het NPI voor haar borderline persoonlijkheidsstoornis en trauma’s. Het zwaartepunt lag daarbij op MBT, Mentalization-Based Treatment. Het traject duurde twee jaar en bestond uit individuele therapie, groepstherapie, sociotherapie en farmacotherapie. Zo’n behandeling vraagt veel commitment en toewijding van de cliënt, maar ook van de therapeut. Je gaat een hechtingsband aan met je cliënten, waarin je zelf emotioneel en persoonlijk investeert.
Dat maakt mijn werk bij het NPI zo waardevol: de band die je opbouwt met een cliënt kan als voorbeeld dienen voor hoe mensen op een constructieve en verbindende manier met elkaar omgaan. Veel cliënten hebben dat van huis uit niet meegekregen. Juist die basisvaardigheden in menselijk contact kunnen een groot verschil maken in iemands leven.
“Het is zo’n verschil met toen ik hier kwam met al mijn woede naar iedereen en de haat naar mezelf. Ik voelde mij een slecht mens, ik kon anderen niet vertrouwen en de wereld leek onveilig.”

Ik denk terug aan de crises die we ook samen hebben meegemaakt. Momenten dat ze zichzelf zo haatte dat ze niet meer wilde leven. Dat maakte me dan bezorgd. Gelukkig stond ik er niet alleen voor en konden we als team nadenken over wat te doen. Er was een duidelijk crisisplan en Miyanna wist dat sociotherapeut Myrthe haar eerste aanspreekpunt was bij crises. Nam Miyanna zelf geen contact op en schatten we de suïcidaliteit hoog in, dan belde Myrthe haar om te ondersteunen en het crisisplan toe te passen.
Dit soort crises komen nu gelukkig al een hele tijd niet meer voor.
“Het NPI is voor mij een veilige plek geworden waar ik mezelf helemaal kan laten zien zoals ik ben, met al mijn kanten en zwarte gevoelens. Ik voelde mij gezien en begrepen.”
“Wat maakte het NPI, wij en ik nou zo belangrijk voor jou?” vraag ik. Ze denkt even na. “Het is vooral de toewijding die ik bij jullie voelde en de oprechte aandacht die ik kreeg.”
Die toewijding kun je alleen geven als je als therapeut zelf ook goed ondersteund wordt. Er staat een team om de cliënt heen, maar ook om de collega. Bij het NPI is dat goed geregeld. Er zijn intervisies en supervisies en je kunt laagdrempelig overleggen met collega’s. Dat is essentieel om je eigen mentaliserend vermogen te herstellen en om goed te kunnen blijven zorgen voor je cliënten, je collega’s en jezelf.
Zelf voel ik me thuis bij MBT en bij borderlineproblematiek, maar je kunt bij het NPI ook met andere persoonlijkheidsproblematieken en methodieken werken, zoals ST, AFT, GIT-PD, KPSP, PD en TFP**). Daarnaast zijn er aanvullende behandelingen zoals EMDR, systeemtherapie en vaktherapie. Ook werken we samen met ervaringsdeskundigen. Er is zorgaanbod van zwangerschap tot volwassenheid, online en fysiek, op verschillende locaties in Amsterdam, Amersfoort en Utrecht.
Het deskundigheidsniveau van collega’s is hoog en deskundigheidsbevordering wordt goed gefaciliteerd. Dat draagt sterk bij aan het werkplezier. Het zorgt ook voor beweging: collega’s gaan opleidingen volgen waardoor we regelmatig op zoek zijn naar nieuwe collega’s.
Persoonlijkheidsproblematiek of de ‘zwaarte’ van de doelgroep schrikt potentiële collega’s soms af. Ja, toewijding en commitment zijn nodig. Maar het werk is zeer betekenisvol: voor de cliënten, hun levens en hun naasten, voor jezelf en voor de maatschappij. Ga het avontuur maar aan, zou ik zeggen!
*) Verzonnen naam. Vanwege bescherming van de privacy betreft het een casusbeschrijving gebaseerd op ervaringen met verschillende cliënten
**) Schematherapie, Affect Fobie Therapie, Guideline-Informed Treatment for Personality Disorders, Kortdurende Psychodynamische Steungevende Psychotherapie, Psychodynamische Psychotherapie, Transference Focused Psychotherapy, Eye Movement Desensitization and Reprocessing