“Wij werken met een unieke doelgroep – diverser kun je het niet hebben”
“Al tijdens mijn opleiding psychologie koos ik bewust voor de forensische master”, vertelt Iris, psycholoog, over haar doelbewuste keuze om te werken in de Forensische sector. Haar collega Jennie werkte eerst in de kinder- en jeugdpsychologie. Op dit moment combineert zij volwassenenpsychiatrie in de reguliere zorg met haar werk bij DJI. “Heel afwisselend, want hier in de PI is meer dynamiek en uitdaging. Méér zelfs nog dan in veel andere PI’s, want wij werken met een unieke doelgroep: mannen die én een misdrijf hebben gepleegd én geen rechtmatig verblijf hebben in Nederland.”
Iris en Jennie werken als psychologen bij de PI Ter Apel
De inhoud van deze pagina is afkomstig van derden en valt niet onder de verantwoordelijkheid van de redactie van De Psycholoog.
Veel verschillende nationaliteiten en talen, alle leeftijden tussen 18 en 80 jaar en vooral: de meest uiteenlopende verhalen en achtergronden. De ongeveer 450 gedetineerden in de PI Ter Apel zijn zeer divers. “Het enige wat ze gemeen hebben, is dat zij niet in Nederland mogen blijven en een strafbaar feit hebben gepleegd. Maar ook deze mensen hebben in detentie recht op psychologische zorg. En die bieden Iris en ik”, vertelt Jennie.
Multiproblematiek
Iris: “Bij vrijwel iedereen is sprake van psychische problematiek: van persoonlijkheidsproblematiek en verslaving tot psychoses en ernstige trauma’s. Vaak meerdere problematieken tegelijk. Denk alleen al aan de oorlogs- en vluchtelingentrauma’s, jeugdtrauma’s, ervaringen met eerwraak of culturele uitbanning.”
Klein rubberbootje
“Zo herinner ik me nog goed die jonge man van Afrikaanse afkomst”, gaat Jennie verder. “Tijdens zijn detentie had hij conflict op conflict, vechtpartij op vechtpartij. Zelf vond hij ook dat het zo niet langer kon. Tijdens de behandeling kwam zijn vluchtverhaal naar boven: een overtocht in een heel klein rubberbootje, met 40 man op zee, waarbij hij echt vreselijke dingen meemaakte. Stap voor stap werkten we aan traumaverwerking en ging het beter. En toen kwam het moment waarop hij terug moest naar zijn land van herkomst. Nu een aantal maanden later vraag ik me wel eens af: hoe zou het met hem gaan?”
Iets kunnen betekenen
“Dat is soms wel lastig, bij uitzetting stopt onze hulp”, zegt Iris. “Dat heb ik leren accepteren. Tegelijkertijd denk ik: hier kan ik wél wat voor de mannen betekenen. Al is het soms maar kort, het is beter dan niks.” “En waar mogelijk bereiden we de gedetineerden voor op wat komt”, vult Jennie aan. “We proberen de landing zo zacht mogelijk te maken. Aan de andere kant: de heren zitten hier niet voor niks, ze hebben een strafbaar feit gepleegd, soms zelfs ernstig. Het voelt voor mij ook goed om Nederland een beetje veiliger te helpen maken.”
Extra veel vrijheid
Wat de behandelingen in Ter Apel óók anders maken dan in andere PI’s: Iris en Jennie hebben extra veel vrijheid om hun werk te doen. “Deze mannen hebben vanwege hun status geen recht op doorverwijzing naar een kliniek of poli”, legt Jennie uit. “Daardoor doen wij meer zelf. We hoeven ook niet te rapporteren aan de rechtbank of reclassering.”
Collega’s staan altijd klaar
Behandelingen bestaan vooral uit een-op-een gesprekken, regelmatig met een telefonische tolk erbij. “We horen vaak heftige dingen”, vertelt Iris. “Tegelijkertijd weet ik: dit werk kun je alleen goed doen als je het niet mee naar huis neemt. Je moet goed kunnen loslaten, en gelukkig lukt me dat meestal.” Met haar reistijd van ongeveer een uur valt het werk langzaam van haar af. En sporten helpt. “Geldt ook voor mij”, zegt Jennie. “Bovendien houd je als psycholoog altijd een zekere professionele afstand. Zeker bij deze doelgroep.”
En blijft er wel een keer iets hangen – heftige verhalen, bepaalde casussen of incidenten – dan zijn er altijd collega’s om op terug te vallen, vertelt Jennie. “Even bij elkaar ventileren. In ons multidisciplinaire zorgteam werken we nauw samen met onder anderen de psychiater, verpleegkundigen, de huisarts en praktijkondersteuner. En bij iedereen staat de deur open.” Iris vult aan: “Bij alle collega’s hier trouwens. We hebben ook heel fijn contact met bijvoorbeeld de complexbeveiligers en penitentiair inrichtingswerkers. We doen het samen.”
