Home Nieuwskamer Collectieve licentie voor gebruik DSM afgesloten

Geschreven op:

Collectieve licentie voor gebruik DSM afgesloten

Het NIP heeft in samenwerking met de branche- en beroepsorganisaties de NLggz, MEERGGZ, NFU, NVZ, LVVP, NVvP en NVP (consortium) een collectieve licentie voor het gebruik van de DSM-classificatie met Boom uitgevers afgesloten voor de komende twee jaar; 2026 en 2027. Deze afspraken zijn tot stand gekomen na een reeks van intensieve gesprekken en we zijn blij dat we onze leden een concreet voordeel kunnen bieden met deze collectieve licentie.

  • De licentie geldt alléén voor leden van het consortium.
  • De licentie geldt voor zowel de ggz als de jeugdzorg.

Niet-leden en niet-aangesloten branche- of beroepsorganisaties zijn zelf verantwoordelijk voor het afsluiten van een licentie en zijn ook in overtreding als ze niet tijdig een licentie hebben afgesloten. Zij kunnen zich wel als lid van een van bovengenoemde organisaties melden.

NIP betaalt de licentiekosten voor haar leden

Vanwege het grote belang van een DSM-licentie voor de beroepsuitoefening van een groot deel van onze leden heeft het NIP besloten de komende twee jaar de licentiekosten te betalen en niet door te berekenen aan leden. Een fijn voordeel voor jou als NIP-lid!

Wat betekent dit voor vrijgevestigde NIP leden?

Voor NIP leden geldt dat je niets hoeft te doen. Je EPD-leverancier laat het gebruik van de DSM automatisch doorlopen.
Hoe e.e.a. vanaf 2028 gaat lopen is onderwerp van gesprek en nu nog niet bekend. Uiteraard informeren wij jullie zodra hierover meer bekend is.

Veelgestelde vragen

Wat is een DSM-licentie?

Binnen de GGZ en de jeugdzorg is het verplicht om de DSM-classificatie van een cliënt te registreren. Op het gebruik van de DSM-classificatie rust het auteursrecht van de American Psychiatry Association. Daarom mag een psycholoog geen gebruik maken van de DSM-gegevens, zonder een licentie. De licentie wordt afgesloten voor het gebruik van de DSM-classificatie in het EPD 

Wat verandert er rond de DSM-licentie?

In Nederland geeft Boom uitgevers de licentie uit voor de vertaling van de DSM-5-TR. Tot en met 2025 betaalde het Ministerie van VWS de jaarlijkse licentiekosten. Vanaf 1 januari 2026 moeten zorgaanbieders zelf een licentie afsluiten bij BoomHet ministerie heeft alle zorgaanbieders hierover in oktober schriftelijk geïnformeerd.  

Klopt het dat het NIP de licentiekosten betaalt voor haar leden?

Ja, dat klopt. Het NIP betaalt de licentiekosten voor haar leden. Vanwege het grote belang van een DSM-licentie voor de beroepsuitoefening van een groot deel van onze leden heeft het NIP besloten de komende twee jaar de licentiekosten te betalen en deze kosten niet door te berekenen aan de leden. De licentiekosten zijn dus in de reguliere contributie inbegrepen.

Het NIP heeft in samenwerking met de branche- en beroepsorganisaties de NLggz, MEERGGZ, NFU, NVZ, LVVP, NVvP en NVP (consortium) een collectieve licentie voor het gebruik van de DSM-classificatie met Boom uitgevers afgesloten voor 2026 en 2027. De licentie geldt alléén voor leden van het consortium en is bruikbaar binnen de ggz en de jeugdzorg.

Niet-leden en niet-aangesloten branche- of beroepsorganisaties zijn zelf verantwoordelijk voor het afsluiten van een licentie en zijn in overtreding als ze dat niet op tijd doen. Uiteraard is het mogelijk om voor 1 januari bij een van bovenstaande organisaties aan te sluiten.

Hoe lang is de licentie die het NIP voor haar leden betaalt geldig?

De licentie is geldig tot en met 2027. Hoe de situatie er vanaf 2028 uitziet is onderwerp van gesprek en nu nog niet bekend.

Geldt de licentieovereenkomst voor alle NIP leden?

Ja, de licentieovereenkomst geldt voor alle leden van het NIP die de licentie voor hun werk nodig hebben (ggz en jeugdzorg). 

Moet elke gebruiker van de DSM-classificatie binnen een praktijk of instelling een licentie hebben? 

Als de zorgaanbieder als werkgever is aangesloten bij een van de partijen van het consortium of als de zorgaanbieder zelf een licentieovereenkomst heeft afgesloten met Boom uitgevers, dan is iedereen die binnen de organisatie gebruik maakt van DSM-gegegevens gedekt (zoals regiebehandelaren, medebehandelaren, andere in een behandelteam). De licentieovereenkomst loopt namelijk via de zorgaanbieder.

Is de zorgaanbieder als werkgever niet aangesloten bij een van de partijen van het consortium? En heeft de zorgaanbieder geen licentieovereenkomst afgesloten met Boom uitgevers? Dan moeten de werknemers die gebruik maken van DSM-gegevens (zoals regiebehandelaren, medebehandelaren, andere in een behandelteam) zelf een licentieovereenkomst afsluiten. Dat kan via Boom uitgevers of door je aan te sluiten bij een van de consortiumpartijen.

Werkgevers kunnen zich aansluiten bij een branchevereniging en individuen kunnen lid worden van een beroepsvereniging.

Moet ik zelf iets doen? Bijvoorbeeld aan Boom uitgevers mijn NIP-nummer of de NIP-nummers van mijn medewerkers doorgeven?

Nee, als je lid bent van het NIP hoef je niets te doen. De DSM-tabel is ingebouwd in het EPD-systeem dat je gebruikt en dat blijft ook na 1 januari 2026 zo. Je kunt het gewoon blijven gebruiken en hoeft niets te doen. Mocht Boom uitgevers in de toekomst om een verklaring van het lidmaatschap vragen, dan kun je kan opvragen via Mijn NIP.

Moet ik aan de leverancier van mijn EPD mijn NIP-nummer geven?

Nee, je hoeft niet je NIP-nummer door te geven aan jouw EPD-leverancier. De DSM-tabel is ingebouwd in het EPD-systeem dat je gebruikt en dat blijft ook na 1 januari 2026 zo. Je kunt het gewoon blijven gebruiken en hoeft niets te doen. Mocht Boom uitgevers in de toekomst om een verklaring van het lidmaatschap vragen, dan kun je kan opvragen via Mijn NIP.

Waarom loopt de licentie niet via de EPD-leveranciers?

De brancheorganisatie van EPD-leveranciers (OIZ) heeft laten weten dat zij de functionaliteit voor het gebruik van de DSM-licentie beschikbaar stellen in het EPD, maar dat de gebruikers (de klanten) verantwoordelijk zijn voor het afsluiten van de licentie.

Ik ben regiebehandelaar in dienstverband en ook deels in vrije vestiging. Hoe werkt het dan met de licentie?

Je betaalt zelf voor je licentie als vrijgevestigde aanbieder. Voor het werk dat je in dienstverband doet, geldt:

Als de zorgaanbieder als werkgever is aangesloten bij een van de partijen van het consortium of als de zorgaanbieder zelf een licentieovereenkomst heeft afgesloten, dan is iedereen die binnen de organisatie gebruik maakt van DSM-gegegevens gedekt (zoals regiebehandelaren, medebehandelaren, anderen in een behandelteam). De licentieovereenkomst loopt namelijk via de zorgaanbieder.

Is de zorgaanbieder als werkgever niet aangesloten bij een van de partijen van het consortium? En heeft de zorgaanbieder geen licentie afgesloten bij Boom? Dan moeten de werknemers die gebruik maken van DSM-gegevens (zoals regiebehandelaren, medebehandelaren, anderen in een behandelteam) zelf een licentieovereenkomst afsluiten. Dat kan via Boom uitgevers of door je aan te sluiten bij een van de consortiumpartijen.

Heb ik een licentie nodig als ik het boek al heb aangeschaft?

Ja. Het boek is, net als de online uitgave van de DSM-5, een ander product dan de licentie.
De licentie geeft toestemming voor het overnemen (inbouwen) en gebruiken van de gehele classificatie uit de DSM-5-TR in administratiesystemen van softwareaanbieders binnen een bepaalde reikwijdte (verspreiding van de classificatie). Daardoor ontstaat een nieuw product, een DSM-5-TR module in het systeem van de softwareleverancier, op basis van een auteursrechtelijk beschermd werk. Voor het gebruik daarvan is een licentie nodig en aan die licentie zijn kosten verbonden.

Ik maak gebruik van de DSM-gegevens via Akwa GGZ. Betaalt Akwa GGZ dan de licentie?

Nee, de licentie wordt afgesloten voor het gebruiken van de DSM-classificatie in het EPD. EPD-leveranciers stellen deze functionaliteit beschikbaar. EPD-leveranciers wijzen hun klanten erop dat voor het gebruik van deze functionaliteit de aanbieder zelf verantwoordelijk is voor het afsluiten van een licentie.

Als ik voor 1 januari 2026 lid word van het NIP, heb ik dan op tijd een licentie?

Ja, door lidmaatschap van het NIP (of door je aan te sluiten bij een van de andere partijen van het consortium) krijg je automatisch direct een licentie. Als je je in december 2025 inschrijft bij het NIP, gaat je lidmaatschap in per 1 januari 2026 en daarmee voldoe je op tijd aan de verplichting om de licentie te hebben.

Waarom hanteert Boom een aparte licentie voor instellingen?

Ggz-aanbieders zijn grofweg te verdelen in twee groepen: vrijgevestigden en instellingen.

  • Vrijgevestigde aanbieders zijn meestal individuen, die zelf regiebehandelaar zijn en één gebruikersaccount hebben in hun EPD met toegang tot de ingebouwde DSM-classificatie.
  • Instellingen hebben meerdere medewerkers met verschillende functies in dienst, die met een gebruikersaccount toegang tot de DSM-classificatie kunnen hebben, zoals regiebehandelaren, medebehandelaren en anderen in een behandelteam. Iedereen die met een gebruikersaccount toegang heeft tot de DSM-classificatie in een EPD valt onder de aangeboden licentie.

Daarom biedt Boom een aparte instellingslicentie aan, bedoeld voor instellingen en praktijken die werken met een regiebehandelaar en een behandelteam met meerdere medewerkers met een eigen gebruikersaccount, dat toegang geeft tot de DSM-classificatie in een EPD.

Kan er gedeclareerd worden zonder DSM-classificatie?

Nee, dat kan niet. Het registeren van de DSM-classificatie is verplicht voor ggz-zorg. Om te kunnen declareren vermeld je de DSM-hoofdgroep (een afgeleide van de DSM-classificatie) op de factuur. De regelgeving die dat bepaalt, geldt tot en met 31 december 2027. Over de rol van de DSM vanaf 1 januari 2028 is het NIP met alle betrokken partijen onder leiding van VWS in overleg.