Gezamenlijke keuzes voor toekomstig ggz-onderzoek met meer impact
Om wetenschappelijk onderzoek beter te laten aansluiten op de belangrijkste uitdagingen in de geestelijke gezondheidszorg (ggz) en te zorgen voor meer impact in de praktijk, ontwikkelde het ggz-kwintet de eerste onderzoeksagenda ggz.
De onderzoeksagenda met daarin gezamenlijke onderzoeksprioriteiten is donderdag 1 oktober gepresenteerd op het GGZ-congres Kennis in beweging. Daarmee kiest de sector voor een gedeelde richting voor toekomstig ggz-onderzoek. Dat moet helpen om nieuwe kennis beter en sneller te vertalen naar zorg en ondersteuning van mensen met psychische problemen.
Samenhangende zorgagenda voor betere psychologische zorg
Namens het NIP was emeritus hoogleraar Klinische Psychologie Pim Cuijpers betrokken bij de totstandkoming van de onderzoeksagenda. Cuijpers:
‘De nieuwe onderzoeksagenda voor de GGZ die in opdracht van ZonMw is opgesteld door de verschillende partijen in de GGZ biedt veel kansen aan psychologen om essentiële nieuwe kennis te genereren waarmee de GGZ substantieel verbeterd kan worden. Naast gerandomiseerde experimenten om de effecten van nieuwe en betere psychologische behandelingen te onderzoeken, is er ook aandacht voor andere belangrijke domeinen, zoals de sociale, fysieke en maatschappelijke omgeving waarin mensen leven, informele zorg, onderwerpen die veel psychologen essentieel vinden voor goede zorg. Hiermee is een samenhangende onderzoeksagenda gerealiseerd waarvan ik zeker verwacht dat die de psychologische zorg voor mensen met mentale problemen in Nederland kan verbeteren.’
Meer focus, verbinding en impact
De onderzoeksagenda richt zich op het vergroten van focus, samenhang en maatschappelijke impact. Centraal staat dat toekomstig onderzoek beter aansluit bij vraagstukken uit de praktijk en dat wetenschappelijke kennis, praktijkkennis en ervaringskennis sterker met elkaar worden verbonden.
Daarnaast is het van belang om al bij de start van onderzoek aandacht te besteden aan de toepassing en implementatie van de resultaten. Op die manier kunnen nieuwe inzichten sneller hun weg vinden naar de praktijk en wordt de maatschappelijke meerwaarde van onderzoek vergroot.
Vertrekpunt voor nieuw ggz-onderzoeksprogramma
De onderzoeksagenda van het ggz-kwintet vormt een belangrijk vertrekpunt voor een nieuw ggz-onderzoeksprogramma van ZonMw. Daar is door het ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport (VWS) 30 miljoen euro voor gereserveerd. Naar verwachting kunnen onderzoekers de eerste onderzoeksvoorstellen binnen het nieuwe ggz-programma in 2027 indienen.
Vijf kennisgebieden
De onderzoeksagenda richt zich op vijf kennisgebieden, waarmee nadrukkelijk verder wordt gekeken dan behandelen alleen:
- Effecten van behandelen: wat werkt, voor wie, wanneer en onder welke omstandigheden (ook op langere termijn en voor mensen met complexe problematiek);
- Effecten van andere interventies: onderzoek naar werkzame elementen van complexe interventies in de praktijk, inclusief langetermijneffecten en inzichten uit de dagelijkse zorg;
- Mentale gezondheid en veerkracht: de wisselwerking tussen individuele, sociale en maatschappelijke factoren en hoe beschermende factoren kunnen worden versterkt;
- Informele zorg en ervaringsdeskundigheid: de waarde en werkzame elementen van ervaringskennis, lotgenotencontact en herstelinitiatieven als volwaardige kennisbron;
- Effectief samenwerken en organiseren: wat helpt om zorg beter te organiseren en samenwerking binnen én buiten de ggz te verbeteren.
Drie overkoepelende thema’s
Naast de kennisgebieden benoemt de onderzoeksagenda drie overkoepelende thema’s die binnen alle onderzoeksprioriteiten terugkomen:
- digitalisering en technologie
- ervaringskennis en co-creatie
- implementatie
Ook fundamenteel onderzoek, jeugd en ouderen vormen belangrijke perspectieven binnen de gehele agenda.
Over het ggz-kwintet
Het ggz-kwintet is een samenwerking van vijf landelijke organisaties in de ggz: MIND, de Nederlandse ggz, Verpleegkundigen & Verzorgenden Nederland (V&VN), het Nederlands Instituut van Psychologen (NIP) en de Nederlandse Vereniging voor Psychiatrie (NVvP). Vanuit een gezamenlijk perspectief werken zij aan een mentaal gezonder Nederland.
Meer informatie
Bekijk hier de volledige onderzoeksagenda ggz 2027-2030.
