NIP
Lid worden
NIP
Lid worden

Home Nieuwskamer Het kabinet is aan zet: maak keuzes voor mentale gezondheid en zorg

Geschreven op:

Het kabinet is aan zet: maak keuzes voor mentale gezondheid en zorg

Op 2 oktober reageerde het kabinet op het rapport ‘Uit balans’ over het Interdepartementaal Beleidsonderzoek (IBO) naar mentale gezondheid en ggz. Het ggz-kwintet, waaronder het NIP, reageerde hierop in een gezamenlijke brief naar de vaste commissie voor Volksgezondheid, Welzijn en Sport (VWS). Eén van de belangrijke adviezen uit die brief aan het kabinet, volgens het NIP: investeer in mensen, opleiding en capaciteit.

‘Het kabinet is aan zet: maak keuzes voor mentale gezondheid en zorg dat de complexe ggz beschikbaar blijft’. Zo luidt de boodschap van het ggz-kwintet – het Nederlands Instituut van Psychologen (NIP), MIND, de Nederlandse Vereniging voor Psychiatrie (NVvP), Verpleegkundigen & Verzorgenden Nederland (V&VN) en de Nederlandse ggz – in een gezamenlijke brief (d.d. 7 oktober 2026) aan de commissie VWS.

Kabinet erkent urgentie van psychische problemen

In de brief stellen we dat het kabinet in zijn kamerbrief van 2 oktober 2026 de urgentie zoals uit het IBO bleek, erkent: mentale gezondheid wordt benoemd als maatschappelijke opgave. Daarnaast zien we het als een belangrijke stap dat het kabinet in haar reactie nadrukkelijk aandacht besteedt aan de zorg voor mensen met ernstige en complexe psychische problemen.

Van ambities naar concrete uitvoering

In de kabinetsreactie zien we verschillende aanknopingspunten om knelpunten aan te pakken. Zo waarderen we de mensgerichte benadering, aandacht voor naasten en ervaringsverhalen, bemoeizorg en preventie. De volgende stap is om deze ambities te vertalen naar concrete uitvoering.

De uitwerking, financiering en het tempo zijn nog niet overal duidelijk, zo stelt het ggz-kwintet in haar brief. Ook richt de kabinetsreactie zich sterk op de Zorgverzekeringswet (Zvw). Opgaven rond mentale gezondheid en ggz kunnen echter niet binnen de Zvw alleen worden opgelost. Praktijktoetsen kunnen helpen om te bepalen wat werkt, maar moeten leiden tot concrete keuzes en verandering.

In de brief aan het kabinet staan zeven adviezen, gegeven door patiënten/naasten, professionals en instellingen in de ggz. Daarvan lichten we er als NIP graag één uit: investeer in mensen, opleiding en capaciteit.

Investeer in mensen, opleiding en capaciteit

Het IBO benoemt terecht personeelstekorten, opleidingscapaciteit en uitvoerbaarheid. Juist in de cruciale en hoogcomplexe ggz is sprake van een structureel tekort aan capaciteit. Dit kan niet worden opgelost door alleen te sturen op afbakening van zorg, verschuiving van professionals of verplaatsing van verantwoordelijkheden. Voor de grote opgaven in de ggz zijn voldoende zorgprofessionals nodig. Zonder aanvullende investeringen ontbreekt de ruimte en zekerheid om personele uitbreiding en opleiding structureel te organiseren.

Het arbeidsmarktvraagstuk is daarbij niet alleen een kwestie van schaarste, maar ook van een goede verdeling en organisatie van beschikbare capaciteit. Oplossingen moeten daarom worden gezocht in passende financiering, voldoende opleidingsmogelijkheden, regionale samenwerking (met aandacht voor knelpunten tussen domeinen en de overgang van jeugd- naar volwassen-ggz) en een betere organisatie van schaarse capaciteit.

Professionele kwaliteitsnormen moeten worden ontwikkeld vanuit de kwaliteit van zorg en de benodigde expertise voor patiënten, niet vanuit bestaande capaciteitsbeperkingen. Professionele autonomie is daarbij een belangrijk uitgangspunt. Maak een samenhangende arbeidsmarkt-, opleidings- en investeringsagenda. Investeer in voldoende opleidingsplaatsen en benut psychiaters, (gz- en klinisch) psychologen, verpleegkundig specialisten ggz en verpleegkundigen vanuit hun inhoudelijke expertise in het gehele zorgproces. Verbreding van rollen in de acute en cruciale ggz moet worden vormgegeven vanuit kwaliteit en deskundigheid, en niet als oplossing voor capaciteitsproblemen.

Meer informatie