De kloof tussen wat mensen willen en wat ze kunnen doen wordt met dit rapport duidelijk zichtbaar. De frustratie over wisselend beleid en barrières die mensen ervaren. Laten we daar iets tegenover zetten: een overheid die écht luistert en faciliteert, en burgers die zich verenigen, samenwerken en hun gezamenlijke impact versterken.

Een overheid die barrières wegneemt

Als sociaal psychologen begrijpen wij dat motivatie alleen niet genoeg is. Zoals het SCP-onderzoek wederom aantoont, willen burgers duurzaam leven. Tegelijkertijd lopen ze vaak vast op praktische, financiële of sociale barrières. Denk aan mensen die wel willen isoleren, maar huren. Of die geen ov-alternatief hebben. Volgens het ‘barrier-first’ perspectief uit  de gedragswetenschappen ligt daar de sleutel: niet de motivatie opvoeren (want die is er al), maar de obstakels wegnemen, zodat het gedrag geen onnodige hinder meer ondervindt.

Daarom roepen wij de overheid op: investeer in het verlagen van drempels. Maak duurzaam gedrag de makkelijke keuze, vooral voor mensen voor wie de drempels het hoogst zijn. En schep vertrouwen met een eerlijke kostenverdeling en een stabiele, langetermijnkoers.

Burgers: vergroot je handafdruk

Helaas heeft de regering in de Voorjaarsnota geen geld voor klimaat vrijgemaakt. Burgers hoeven echter niet te wachten op beleid van de overheid. De nadruk bij duurzaam handelen ligt vaak op het verkleinen van je ecologische voetafdruk – minder vliegen, minder vlees, korter douchen. Dat is belangrijk, vooral voor de rijkere burgers die een grote voetafdruk hebben. Maar misschien kun je nog wel meer bereiken door je ecologische handafdruk te vergroten. Daarmee bedoelen we: invloed uitoefenen op anderen, op systemen en op beleid.

Denk aan je werkgever stimuleren tot duurzame keuzes, samen een energiecoöperatie starten, politici aanspreken op klimaatambities of gewoon je buren en familie inspireren met je eigen stappen. Het onderzoek van het SCP laat zien, waarschijnlijk willen zij zich ook meer inzetten voor de natuur. Samen kunnen wij elkaar inspireren. Zoals auteur en klimaatactivist Bill McKibben zegt: “Be somewhat less of an individual.” Niet omdat je niet telt, maar omdat collectieve actie telt. Samen hebben burgers veel meer invloed dan alleen.

Lees hier het SCP rapport Klimaat en Samenleving

Lees meer over de NIP expertgroep Klimaat- en gedragsverandering