Nieuw handelingskader ZorgVeilig helpt psychologen bij agressie, bedreiging en intimidatie
Jaarlijks krijgt ongeveer zes op de tien zorgverleners te maken met agressie, intimidatie en bedreiging. Zeven beroepsverenigingen uit de zorg, waaronder het NIP, lanceren daarom vandaag met steun van het ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport (VWS) het gezamenlijke handelingskader ZorgVeilig. Dit kader helpt honderdduizenden zorgverleners in Nederland om onveilige situaties te herkennen, bespreekbaar te maken en er passend op te reageren. Het kader geldt ook voor online situaties, zoals bedreigingen via sociale media of e-consulten.
Met ZorgVeilig trekken zorgverleners gezamenlijk een grens: agressie, intimidatie en ander onveilig gedrag van patiënten of naasten horen niet bij het werk. Wanneer een situatie onveilig wordt, biedt ZorgVeilig handvatten om op te treden: van signaleren en grenzen stellen tot aangifte doen en nazorg.
‘Geen randvoorwaarde maar de basis’
“Veiligheid in de spreekkamer is geen randvoorwaarde, maar de basis van goede zorg. Alleen wanneer cliënten én psychologen zich veilig voelen, kan er ruimte ontstaan voor inzicht, het doorbreken van patronen en duurzaam herstel. Juist omdat dit proces gepaard kan gaan met spanning en onzekerheid, vraagt het om een omgeving waarin grenzen duidelijk zijn en wederzijds respect centraal staat. De sectie GGZ van het Nederlands Instituut van Psychologen (NIP) ondersteunt dit handelingskader ZorgVeilig, dat onderstreept dat veiligheid geen individuele verantwoordelijkheid is, maar een gedeelde professionele opdracht, essentieel voor de kwaliteit van zorg én voor iedereen in de spreekkamer,” aldus Marjolein Koementas, voorzitter van de sectie GGZ.
Professionele norm: onveilig gedrag hoort niet bij het werk
Als een psycholoog of collega binnen de behandel- of zorgrelatie in een onveilige situatie terechtkomt of zich onveilig voelt, is handelen noodzakelijk om die situatie te stoppen. Dit geldt ook voor online situaties, zoals bedreiging via sociale media of doxing: het delen van persoonsgegevens met als doel iemand te intimideren.
Het kader werkt met vijf fasen: van een normale situatie tot een crisisfase en de periode daarna. Per fase staat beschreven wat zorgverleners kunnen doen om een situatie te voorkomen, te de-escaleren of te stoppen. Verder is er aandacht voor melden, aangifte doen, nazorg en evaluatie. ZorgVeilig geeft ook uitleg over juridische vragen, bijvoorbeeld over het opschorten van zorg, het beëindigen van een behandelingsovereenkomst en het beroepsgeheim.
Veilig werken vraagt om een brede aanpak
ZorgVeilig benoemt niet alleen wat psychologen of zorgverleners zelf kunnen doen, maar ook welke randvoorwaarden zorgorganisaties moeten bieden. Werkgevers zijn op grond van de Arbowet verplicht om te zorgen voor een veilige werkomgeving. De deelnemende beroepsverenigingen roepen werkgevers, bestuurders en beleidsmakers op om het handelingskader in de praktijk te gebruiken en te implementeren. Veilig werken is geen bijzaak, maar een voorwaarde voor goede zorg.
Meer informatie
Het handelingskader ZorgVeilig is te bekijken via zorgveilig.nl.