Vragen over het werken met of als zelfstandige(n): van Wet Vbar naar Zelfstandigenwet in 2028
Wanneer is sprake van zelfstandigheid (zzp) in een arbeidsrelatie en wanneer betreft het een arbeidsovereenkomst? Dit blijkt al járen een lastige vraag om te beantwoorden. Begin dit jaar startte een nieuwe regeringscoalitie. Komt er nu wel een helder antwoord uit Den Haag? Een ding lijkt zeker: het is nog even wachten op nieuwe wetgeving.
Voor meer duidelijkheid over de aard van een arbeidsrelatie werkte het vorige kabinet (Schoof) aan het wetsvoorstel Verduidelijking beoordeling arbeidsrelaties en rechtsvermoeden (Wet Vbar). Inmiddels is duidelijk dat het huidige kabinet (Jetten) kiest voor een nieuwe route: de Zelfstandigenwet. De gedachte is dat deze wet zelfstandigen mogelijk wat meer ruimte geeft. Van de Wet Vbar blijft slechts het beperkte onderdeel rechtsvermoeden overeind. Dit gaat kort gezegd over de bescherming van zorgprofessionals die werken in de lagere tariefsferen.
Waaruit bestaat de Zelfstandigenwet?
Voor het verduidelijken van de grens zelfstandig-arbeidsovereenkomst ligt nu dus de Zelfstandigenwet voor. Een initiatiefwetsvoorstel dat bestaat uit vier hoofdonderdelen:
- Zelfstandigentoets
- Werkrelatietoets
- Sectoraal rechtsvermoeden
- Commissie Beoordeling Toetsingskader
Wanneer kan je de Zelfstandigenwet verwachten?
Voor wat betreft de eerste twee onderdelen, de toetsen die moeten helpen de werkende en zijn arbeidsrelatie met de werkverschaffer te kwalificeren, maakte het verantwoordelijke ministerie SZW deze zomer het tijdspad bekend. Dit jaar werkt men deze toetsen verder uit en legt deze voor aan de Raad van State.
Volgend jaar moet het uiteindelijke voorstel door het parlement heen, waarna het op 1 januari 2028 van kracht moet zijn. Het tijdspad van de laatste twee onderdelen, het sectorale rechtsvermoeden en de Commissie Beoordeling Toetsingskader, is nog niet bekend.
Wat moet je tot die tijd doen?
Voor de verduidelijking van het beoordelen van een arbeidsrelatie is de Vbar van de baan, en het is dus nog even wachten op de Zelfstandigenwet. Maar de Belastingdienst heeft de handhaving op schijnzelfstandigheid per 1 januari 2025 wel hervat. Wat nu? De handhaving, maar ook het oordeel van rechters, is momenteel gebaseerd op de uitspraak van de Hoge Raad in de Deliveroo-zaak. Daarin staan negen elementen die van belang zijn om een arbeidsrelatie te beoordelen. We noemen dit ook wel de ‘Deliveroo-meetlat’.
Waar vind je meer informatie?
Meer uitleg over deze zzp-actualiteiten vind je bij de Vereniging van Artsen-Automobilisten (VvAA); een collectief van zorgprofessionals. Daar vind je ook handzame schema’s met een samenvatting van de Zelfstandigenwet (het initiatiefwetsvoorstel) en Deliveroo (de Hoge Raad-uitspraak).