Digitalisering verandert het werk van psychologen: van e-health en AI tot gegevensuitwisseling en privacyvraagstukken. Welke rol digitalisering speelt, verschilt per vakgebied. Het NIP helpt psychologen om professioneel, ethisch en toekomstgericht te blijven werken in een digitale zorgpraktijk.
Digitalisering is niet meer weg te denken uit onze samenleving – en ook binnen de psychologie neemt het een steeds belangrijkere plek in. Het NIP ziet digitale en hybride vormen van werken als een waardevolle én noodzakelijke ontwikkeling binnen het beroep van psychologen, in alle werkvelden.
Digitale toepassingen – van e-healthmodules tot online begeleiding, data-analyse, diagnostiek en AI-ondersteunde besluitvorming – bieden kansen voor meer maatwerk, betere toegankelijkheid en effectiviteit. Ze maken het mogelijk om psychologische kennis en ondersteuning breder in te zetten, ook daar waar fysieke aanwezigheid of capaciteit beperkt is.
Tegelijkertijd vraagt deze ontwikkeling om zorgvuldige keuzes. Digitale toepassingen moeten van dezelfde kwaliteit zijn als traditionele methoden, goed ingebed in opleidingen, richtlijnen en professionele standaarden – en ethiek, privacy en autonomie blijven centraal staan.
Het NIP ondersteunt psychologen in deze digitale transformatie – met oog voor wat nodig is op het gebied van kennisdeling, onderzoek, scholing, implementatie en praktische toepasbaarheid. Zo bouwen we samen aan een toekomstbestendige beroepspraktijk, waarin technologie ten dienste staat van de mens.
Digitalisering biedt kansen voor psychologen – met technologie in dienst van de mens
De sectie ggz heeft in een memo haar visie over ontwikkelingen rondom digitalisering binnen de zorg geformuleerd, waarbij ook de rol van het NIP wordt toegelicht.
Artificiële intelligentie (AI) speelt een steeds grotere rol in de psychologie: met toepassingen zoals geautomatiseerde gespreksanalyse, voorspellende modellen voor behandeluitkomsten of AI-ondersteunde diagnostiek. Dit biedt kansen om psychologen te ondersteunen in hun werk, maar roept ook belangrijke vragen op over ethiek, transparantie en menselijk contact.
E-health biedt nieuwe mogelijkheden om psychologische zorg toegankelijker, efficiënter en vaak ook effectiever te maken. Denk aan online behandelmodules, beeldbellen, apps voor zelfmonitoring en blended care – een combinatie van digitale en face-to-face ondersteuning. Voor psychologen vraagt dit om nieuwe vaardigheden, maar het opent ook de deur naar innovatieve werkwijzen waarmee we cliënten beter kunnen ondersteunen, op het juiste moment en op de juiste plek.
Goede gegevensuitwisseling is essentieel voor continuïteit en kwaliteit van psychologische zorg. Of het nu gaat om overleg met huisartsen, overdracht naar collega’s of het delen van informatie met cliënten zelf – het vraagt om zorgvuldigheid, transparantie en oog voor privacy. Psychologen staan voor de uitdaging om verantwoord om te gaan met digitale systemen en gegevensstromen, binnen de kaders van wet- en regelgeving. Tegelijkertijd biedt het kansen voor betere samenwerking en een meer geïntegreerde benadering van zorg.
Digizo.nu is het programma dat zich richt op het breed opschalen van bewezen digitale en hybride (zorg)processen die waarde toevoegen voor zowel zorgverleners, patiënten, cliënten als burgers. Met het doel om zorg te ondersteunen.
DECIDE: onderzoek naar gezamenlijke besluitvorming op vier terreinen
In een groot interdisciplinair consortium van bijna vijftig partners is subsidie toegekend vanuit de Nationale Wetenschapsagenda. NIP is één van de consortiumpartners. Onderzoek richt zich op gezamenlijke besluitvorming in de zorg, duurzame mobiliteit, lokale democratie en leefstijl. Op elk terrein worden AI-toepassingen samen met burgers ontwikkeld, zodat de systemen hun waarden en dagelijkse praktijken weerspiegelen.
ZonMw-subsidie: Praktijkonderzoek opschaling hybride en digitale zorg
Het toenemende gebruik van technologie in de samenleving brengt zowel potentiële voordelen als uitdagingen met zich mee, en dit is een onderwerp van grote relevantie voor de Europese psychologie. EFPA besteedt hier al geruime tijd aandacht aan, en in 2024 is een Expertgroep Digitalisering opgericht om de reactie van de organisatie op dit gebied te coördineren.
Let dan op de volgende zaken:
1. Volg altijd het beleid en de richtlijnen van jouw organisatie;
2. Deel nooit persoonsgegevens of bedrijfsgevoelige informatie met ChatGPT;
3. Wees je bewust van de tekortkomingen van de adviezen van ChatGPT en controleer die voordat je ze gebruikt.
Lees hier meer over het gebruik van ChatGPT.
Algemeen uitgangspunt: bijzondere persoonsgegevens altijd beveiligd versturen.
Lees hier het uitgebreide antwoord.
