Stand van zaken vergoeding ongecontracteerde zorg

Zorgaanbieders mogen nog steeds zonder contract met een zorgverzekeraar werken. Contractvrije zorg is dus nog altijd toegestaan. Eerdere voorstellen om artikel 13 van de Zorgverzekeringswet (Zvw) aan te passen hebben uiteindelijk geen doorgang gevonden.

Verlaging van de vergoeding

Tegelijkertijd is de vergoeding voor ongecontracteerde zorg de afgelopen jaren bij veel zorgverzekeraars verder verlaagd. Dit hangt onder meer samen met het vrijwel verdwijnen van de traditionele restitutiepolis. Deze is grotendeels vervangen door combinatie- en naturapolissen, waarbij verzekerden vaak een lagere vergoeding ontvangen wanneer zij kiezen voor een zorgaanbieder zonder contract met hun zorgverzekeraar.

Politiek voornemen: afschaffen verplichte vergoeding van ongecontracteerde zorg per 2029

Uit recente kamerbrieven (beleidsbrief VWS en brief stand van zaken eerlijk speelveld) blijkt dat het huidige kabinet plannen heeft om de verplichte vergoeding van ongecontracteerde zorg af te schaffen per 1 januari 2029. Volgens deze plannen zijn zorgverzekeraars vanaf dat moment niet langer verplicht om zorg van ongecontracteerde aanbieders te vergoeden. Toch is dit nog niet definitief. Vooralsnog gaat het om een politiek voornemen uit het coalitieakkoord. Om contractvrije zorg daadwerkelijk af te schaffen, is een wijziging van de wet nodig. Die wetswijziging moet nog worden behandeld door zowel de Tweede als de Eerste Kamer.

Wetspakket ‘Zekerheid dat passende zorg er is’

In de brief over een eerlijk speelveld heeft de minister aangegeven dat zij het wetspakket ‘Zekerheid dat passende zorg er is’ naar verwachting in het vierde kwartaal van 2027 aan de Kamer wil aanbieden. Verschillende organisaties in de zorg, waaronder het NIP, hebben al kritiek geuit op deze plannen. Zij maken zich zorgen over de gevolgen voor de keuzevrijheid van patiënten, de wachttijden in de zorg en de toegankelijkheid van gespecialiseerde ggz-zorg.
Dat betekent dat:

• contractvrij werken vandaag nog volledig legaal is tot ten minste 2029, als de huidige situatie grotendeels blijft bestaan;
• er geen wettelijke einddatum is vastgesteld waarop contractvrij werken stopt;
• een geleidelijke verdere verlaging van vergoedingen vóór 2029, ook als de wet niet direct verandert;
• de beoogde ingangsdatum van de kabinetsplannen momenteel 1 januari 2029 lijkt te zijn;
• en er nog politieke besluitvorming moet plaatsvinden voordat dit werkelijkheid wordt.

De belangrijkste onzekerheid zit dus niet in de vraag of contractvrij werken vandaag mag (dat mag), maar in de vraag of de voorgenomen wetswijziging politiek overeind blijft tot 2029.

Hoe nu verder?

Ook het NIP maakt zich, net als veel andere partijen in de zorg, zorgen over deze ontwikkeling. Daarom blijven wij ons de komende periode actief inzetten voor het behoud van de vrije artsenkeuze en voor een sterke positie van vrijgevestigde zorgaanbieders, zowel gecontracteerd als ongecontracteerd. De plannen zijn bovendien nog niet definitief. Wij volgen de politieke ontwikkelingen rondom ongecontracteerde zorg daarom nauwlettend. Zodra er nieuwe ontwikkelingen zijn, informeren wij je daarover.