Verslag A&O Bouwplaats Conflictbemiddeling: wanneer is een zieke medewerker belastbaar voor een mediation gesprek?
Op 27 maart was de derde A&O Bouwplaats georganiseerd door de werkgroep Conflictbemiddeling. Deze interactieve bijeenkomst, waarin wetenschap en praktijk samenkomen rondom een actueel vraagstuk uit de arbeidspraktijk, had het thema ‘Conflicten in de werkomgeving’.
Deze derde A&O Bouwplaats werd georganiseerd door de werkgroep Conflictbemiddeling, bestaande uit Bas van Ommeren, Ronald Vlaanderen, Renske de Graauw, Marlies Tam en Belinda Maagd. Tijdens deze interactieve sessie kwamen wetenschap en praktijk samen rondom een actueel vraagstuk uit de arbeidspraktijk.
Arbeidsmediation bij conflicten: vaak te laat ingezet
Het dilemma werd ingebracht door Astrid Ike, directeur van arbodienst ArboRegionaal en tevens mediator. Vanuit haar ervaring constateert zij dat arbeidsmediation vaak pas wordt ingezet wanneer conflicten al sterk zijn geëscaleerd. De huidige STECR-richtlijnen bieden bedrijfsartsen volgens haar onvoldoende houvast bij de beoordeling of een medewerker belastbaar is voor een gesprek over een arbeidsconflict. Hierdoor worden gesprekken regelmatig uitgesteld, met als gevolg langdurig verzuim of verdere escalatie van het conflict.
Conflictpersonalisatie
Het wetenschappelijke perspectief werd toegelicht door Lilian Hoogenboom, promovenda aan de Vrije Universiteit Amsterdam. Zij introduceerde het begrip conflictpersonalisatie: een proces waarbij betrokkenen in een arbeidsconflict gevoelens van dreiging ervaren, negatieve emoties ontwikkelen en de intenties van de ander steeds negatiever interpreteren. Dit kan leiden tot vermijding, escalatie en uiteindelijk uitval of vertrek uit de organisatie.
Arbeidsmediation: de voorwaarden voor een constructief gesprek
De deelnemers onderzochten gezamenlijk wanneer medewerkers voldoende belastbaar zijn voor een gesprek en welke voorwaarden nodig zijn om eerder, maar wel veilig, de dialoog aan te gaan. In werkgroepen werden criteria, aandachtspunten en mogelijke beslisbomen ontwikkeld. Daarbij bleek dat veiligheid, heldere verwachtingen en aandacht voor de persoonlijke lading van het conflict cruciale voorwaarden zijn voor een constructief gesprek.
De belangrijkste conclusie van de bijeenkomst was dat mediation en conflictbemiddeling eerder moeten worden ingezet bij dreigende conflicten. Daarnaast is het belangrijk om gesprekken over conflicten toegankelijker en laagdrempeliger te maken. Hierbij spelen leidinggevenden, HR-professionals, bedrijfsartsen en A&O-psychologen een belangrijke rol. De bouwplaats bood daarmee waardevolle inzichten en praktische handvatten voor de dagelijkse praktijk.