Zorgorganisaties publiceren voor het eerst kwaliteitsbeelden
Generiek Kompas ouderen
Het Generiek Kompas genaamd “Samen werken aan kwaliteit van bestaan” is per 1 juli 2024 opgenomen in het Register van het Zorginstituut Nederland. Dit Kompas vervangt drie kwaliteitskaders: verpleegzorg, wijkverpleging en het addendum voor Wlz-zorg Thuis. Het kompas is ontworpen door 17 partijen vanuit drie clusters met elk hun eigen perspectief.
- Mens, burger, cliënt, patiënt, mantelzorg
- Zorgaanbieders en professionals
- Financiers
Bekijk het laatste nieuws over het Generiek Kompas
Eerst indruk hoe organisaties werken met het Generiek Kompas – rode draden analyse
Inzet NIP Generiek Kompas ouderen
Sinds de inwerkingtreding van het Generiek Kompas ‘Samen werken aan kwaliteit van Bestaan, thuis, in de wijk en in het verpleeghuis’ is het NIP, zowel het bestuur van de Sectie Ouderenpsychologie als beleidsadviseur(s) van het NIP bureau hard aan het werk om nader invulling te geven aan de bouwstenen waaruit het kompas bestaat. Het kompas is een hulpmiddel om de kwaliteit van zorg die geleverd wordt hoog te houden en aan te sluiten bij de kwaliteit van bestaan van mensen met een zorgvraag. Daarin proberen we actief te participeren in diverse werkgroepen die zijn opgezet om deze lerende beweging verder vorm te geven. Het NIP werkt actief mee aan de uitwerking van:
Bouwsteen 1: het kennen van wensen en behoeften
Samen met diverse partijen is hard gewerkt aan een waaier met methodieken die kunnen worden toegepast voor het voeren van ‘het open gesprek’. Meerdere methodieken zijn aangeleverd door jullie. De werkgroep heeft een selectie van de methodieken die een bijdrage leveren aan het in kaart brengen van de kwaliteit van bestaan gemaakt en verzameld in deze waaier.
Bouwsteen 2: het bouwen van netwerken
Bouwsteen 2 richt zich op het versterken van netwerken rondom mensen met een zorgvraag, zowel sociale netwerken (zoals mantelzorgers, familie en vrienden) als professionele netwerken. Het sociale netwerk speelt een belangrijke rol in de kwaliteit van bestaan, waarbij professionals ondersteunen door samenwerking te faciliteren en draagkracht en draaglast in balans te houden. Hoewel het NIP niet actief deelneemt aan de werkgroep voor deze bouwsteen, delen we relevante praktijkvoorbeelden die door de werkgroep zijn uitgewerkt.
Bouwsteen 3: het werk organiseren
In deze werkgroep wordt onderzocht hoe te komen tot een deskundigheidsmix binnen de diverse contexten waarin wordt gewerkt binnen de zorg voor mensen met een zorgvraag. Met behulp van de elementen signaleren, beschikbaarheid en samenwerking wordt gewerkt aan een handreiking die handvatten en kaders kan bieden in het samenstellen van de passende deskundigheidsmix.
Bouwsteen 4: leren en ontwikkelen
In deze bouwsteen is er aandacht voor indicatoren, instrumenten en werkwijzen die bijdragen aan het actief leren en ontwikkelen, zowel in kwalitatieve als op een kwantitatieve manier. Het NIP is betrokken bij de werkgroep die een handreiking ontwikkelt voor professionals, organisaties en naasten over hoe we aan de slag gaan met leren en ontwikkelen. De uiteindelijke waaier kan bijdragen aan het concretiseren en inzichtelijk maken van het proces rondom leren en ontwikkelen.
Versie van het Kompas voor professionals
Het NIP is vertegenwoordigd in de werkgroep die een versie voor professionals heeft opgeleverd van het Generiek Kompas. In deze versie is er aandacht voor de diversiteit aan professionals die werkzaam zijn in de ouderensector.
Hulpmiddelen Generiek Kompas
Dit document ondersteunt raden met concrete acties en handvatten om zeggenschap te nemen en te krijgen tijdens de implementatie van het Generiek Kompas. Is er (nog) geen raad, dan kan het ook worden gebruikt door een andere vorm van vertegenwoordiging.
Daarnaast nemen wij zitting als ondertekenende partij in de werkgroep kompas en de Kompasraad, waarin zowel op beleidsniveau als bestuurlijk niveau de voortgang van het kompas wordt besproken.
Kwaliteit van bestaan
In het Kompas is beschreven dat behoud van de eigen regie belangrijk is voor kwaliteit van bestaan, waardoor individuen in staat zijn hun leven te leiden volgens hun persoonlijke voorkeuren. Het benadrukt het voorkomen van een grotere zorgvraag door te kijken naar de mogelijkheden die mensen zelf en samen kunnen benutten. Hierbij wordt expliciet ruimte gecreëerd voor het nemen van eigen beslissingen en het uitoefenen van eigen regie over het leven. Daarbij worden de meest kwetsbaren niet vergeten.
Veranderbeweging voor kwaliteit van bestaan
Het Kompas stimuleert een open gesprek. Vanuit het kompas wordt vanuit een brede blik gekeken naar kwaliteit van bestaan, waarbij het leven van mensen centraal staat en zorg wordt geboden waar nodig. Het beoogt een verschuiving van organisatiefocus naar netwerken, van personeelsnorm naar passende deskundigheidsmix en van fysieke ondersteuning, zorg en behandeling naar bredere inzet van technologie. Belangrijke uitgangspunten zijn respect, open gesprek, samenwerking en ruimte voor professionaliteit.
Samenwerking voor verbeterde kwaliteit van bestaan
Het Kompas biedt niet alleen inzicht in wat men mag verwachten van ondersteuning, zorg en behandeling bij een zorgvraag, maar legt ook sterk de nadruk op samenwerking tussen mensen met een zorgvraag, professionals, mantelzorgers en andere betrokkenen.
Deze samenwerking is gericht op het afstemmen van zorg op de individuele behoeften en voorkeuren, waardoor de zorg kan aansluiten op het leven dat mensen willen leiden. Hierdoor wordt de eigen regie en autonomie van mensen versterkt, wat bijdraagt aan een verbeterde kwaliteit van bestaan. Het Kompas sluit aan bij verschillende zorgfases, van thuiszorg tot verpleeghuiszorg.
Partijen Generiek Kompas
De 17 partijen die aan het Generiek Kompas meewerken zijn:
- ActiZ
- ANBO-PCOB
- BPSW
- BVKZ
- Koepel Gepensioneerden
- LOC Waardevolle zorg
- MantelzorgNL
- NCZ
- Nederlands Instituut van Psychologen
- NOOM
- Sociaal Werk Nederland
- SOMNL
- SPOT
- V&VN
- Verenso
- Zorgthuisnl
- Zorgverzekeraars Nederland.
Gepubliceerde stukken
- Overzichtspagina Zorginstituut: Generiek kompas; Samen werken aan kwaliteit van bestaan (Zorginzicht)
- Het Generiek kompas: Generiek kompas Samen werken aan kwaliteit van bestaan
- De samenvatting van het Generiek kompas: Samenvatting Generiek kompas Samen werken aan kwaliteit van bestaan
- De cliëntenversie: Cliëntenversie Generiek kompas Samen werken aan kwaliteit van bestaan
- Implementatie en onderhoudsplan: Implementatie- en onderhoudsplan Generiek kompas Samen werken aan kwaliteit van bestaan
- Aanbiedingsformulier: Aanbiedingsformulier Generiek kompas Samen werken aan kwaliteit van bestaan
- Handreiking inzicht in kwaliteit: Handreiking Inzicht in kwaliteit (Kwaliteitsbeeld Generiek kompas)
- Handboek cliëntervaringsmetingen Generiek kompas: Cliëntervaringen verpleeghuiszorg Generiek kompas (voorheen Verpleeghuiszorg kwaliteitskader indicatoren) (Zorginzicht)
- Het Generiek kompas: Generiek kompas voor professionals
- Eerst indruk hoe organisaties werken met het Generiek Kompas – rode draden analyse
Voor ouderen zelf: aan de slag met het Generiek Kompas Ouderenzorg
Om het Generiek Kompas Ouderenzorg ook toegankelijk te maken voor ouderen zelf is er een filmpje en een praktisch doeboekje ontwikkeld. Dit materiaal helpt ouderen actief mee te denken en mee te praten over hun eigen zorg en ondersteuning.
In het filmpje wordt kort uitgelegd wat het Generiek Kompas Ouderenzorg inhoudt en waarom samenwerking en maatwerk zo belangrijk zijn in de ouderenzorg. Het doeboekje biedt praktische handvatten, zoals vragen en oefeningen, die ouderen stimuleren om samen met naasten en zorgverleners in gesprek te gaan over wat voor hen écht belangrijk is.
Dit initiatief draagt bij aan het versterken van de eigen regie van cliënten en het bevorderen van persoonsgerichte zorg. Zorgverleners, zoals psychologen, kunnen dit materiaal gebruiken om cliënten en hun naasten beter te ondersteunen in het maken van keuzes die aansluiten bij hun behoeften.
Bekijk het filmpje
Download het Doeboekje
Contactpersonen
- NIP bureau (Fennie Wesselink, fennie.wesselink@nip.nl)
- Sectie Ouderenpsychologie (Mathieu en Amy)