Eerste reactie NIP op Prinsjesdag 2026
In de Troonrede van vandaag onderstreepte Koning Willem-Alexander het belang van preventie en het toegankelijk, betaalbaar en kwalitatief houden van de zorg. Voor het Nederlands Instituut van Psychologen (NIP) zijn dit belangrijke signalen. Psychologen leveren dagelijks een bijdrage aan passende zorg, maar spelen ook een cruciale rol in het voorkomen van problemen en het versterken van mentale gezondheid, veerkracht en gezond gedrag. Van kinderen, gezinnen, werkende volwassenen en ouderen.
Psychologische expertise is van betekenis in alle levensfasen en domeinen van de samenleving. De inzet van psychologische expertise is niet alleen belangrijk bij behandeling, maar juist ook bij het voorkomen van problemen en het bevorderen van mentale gezondheid en veerkracht. ‘Het is goed dat het kabinet expliciet aandacht vraagt voor preventie en de houdbaarheid van de zorg en daarbij specifiek in gaat op de kwetsbare jongeren,’ zegt Monique Rook, directeur van het NIP. ‘Door de psychologische expertise vroegtijdig in te zetten, kunnen we veel problemen voorkomen en de druk op zorg en samenleving verminderen.’
Zorgen
De nadruk die Koning Willem-Alexander in de Troonrede legt op toegankelijke, betaalbare en kwalitatief goede zorg maakt duidelijk hoe belangrijk voldoende goed opgeleide zorgprofessionals zijn. Juist daarom maakt het NIP zich grote zorgen over een aantal dossiers die direct raken aan de toekomst van het psychologisch vakgebied.
Met name de moties die momenteel bij de minister voorliggen over de opleiding tot gezondheidszorgpsycholoog (gz-psycholoog) en een passende regeling voor een afgebakende groep kinder- en jeugdpsychologen (K&J-psychologen) vragen om duidelijke keuzes. Zonder voldoende opleidingsplaatsen komt de beschikbaarheid van gekwalificeerde psychologen onder druk te staan, terwijl zij essentieel zijn voor het leveren van hoogwaardige en toegankelijke zorg aan kinderen, jongeren en volwassenen. Op dit moment ziet het NIP nog onvoldoende beweging om vertrouwen te hebben in een positieve uitwerking.
Het NIP blijft daarom vasthouden aan de eerdere ramingen van het Capaciteitsorgaan namelijk 1.240 opleidingsplaatsen voor gz-psychologen en een optimale inzet van K&J-psychologen, voor de korte termijn én in de toekomst.
Om ook in de toekomst voldoende zorg van hoge kwaliteit te kunnen bieden die voor iedereen toegankelijk is, is het essentieel dat wordt geïnvesteerd in goed opgeleide professionals. De kwaliteit, toegankelijkheid en continuïteit van de zorg staan of vallen met de beschikbaarheid van deskundige zorgverleners. Daarom is blijvende aandacht voor opleiding, ontwikkeling en behoud van psychologen van groot belang voor een toekomstbestendige zorg.
Brede inzet psychologische expertise
Ook de aangekondigde hervormingen binnen het stelsel van werknemersverzekeringen vragen volgens het NIP om de inzet van psychologische expertise. Psychologen kunnen een belangrijke bijdrage leveren aan het versterken van mentale gezondheid op de werkvloer, het bevorderen van duurzame inzetbaarheid en het ondersteunen van mensen bij het behouden of hervatten van werk.
Daarnaast wijst het NIP op maatschappelijke vraagstukken waarbij de psychologische invalshoek van grote waarde is. Denk aan de gevolgen van klimaatverandering, toenemende geopolitieke spanningen en de impact van kunstmatige intelligentie op werk, gezondheid en welzijn. Het NIP pleit ervoor om psychologische expertise structureel te betrekken bij de ontwikkeling van beleid op deze terreinen.
In aanloop naar komende begrotingsbehandelingen blijft het NIP zich onverminderd inzetten voor een sterke positionering van psychologen en psychologische expertise binnen de verschillende maatschappelijke en beleidsdomeinen. In de nieuwsbrief van aanstaande donderdag gaan we in op de beleidsstukken van Prinsjesdag en de gevolgen voor psychologen.